Prava iz PIO stiču se i ostvaruju na osnovu penzijskog staža koji obuhvata staž osiguranja i poseban staž.
Osnovni uslov da se neki period prizna u staž osiguranja jeste da su za taj period plaćeni doprinosi.
Za razliku od staža osiguranja, poseban staž za svoju osnovu nema zaposlenje ili samostalnu delatnost, već se utvrđuje licima koja su pojedine periode provela u oružanim akcijama, odnosno u zarobljeništvu, na lečenju ili rehabilitaciji u vezi sa tim akcijama, kao i ženama koje su rodile troje dece.
Za ovaj staž se ne plaćaju doprinosi.
Za razliku od staža osiguranja, koji se utvrđuje na osnovu prijava registrovanih u matičnoj evidenciji, poseban staž se isključivo utvrđuje po zahtevu osiguranika, rešenjem.
Dakle, ukoliko osiguranik smatra da ispunjava uslove za utvrđivanje posebnog staža, neophodno je da Fondu podnese zahtev za utvrđivanje tog staža, uz koji će priložiti odgovarajuće dokaze.
Majkama koje su rodile treće dete poseban staž se utvrđuje u trajanju od 2 godine.
Poseban staž za vreme provedeno u oružanim akcijama, zarobljeništvu, lečenju tim povodom računa se dvostruko ili jednostruko ukoliko je lice bilo tada u radnom odnosu i osigurano.
Poseban staž se sabira sa stažom osiguranja i čini ukupni staž po kojem se računa i visina penzije.
Pojedine gradske uprave daju olakšice onima koji imaju poseban staž, naročito ako je nastao učešćem u oružanim akcijama, a to su najčešće umanjeni komunalni računi i troškovi za javni prevoz.
