Praznik se po julijanskom kalendaru slavi 1. oktobra, što se trenutno poklapa sa 14. oktobrom po gregorijanskom kalendaru.
Pokrov je posvećen zaštiti i molitvenom zastupništvu Presvete Bogorodice. Za ovaj praznik vezuju se predanje o njenom javljanju u Carigradu, ali i narodni običaji koji se razlikuju od kraja do kraja.
Predanje o javljanju Presvete Bogorodice
Prema hrišćanskom predanju, događaj koji se praznuje odigrao se 1. oktobra 911. godine, za vreme cara Lava Mudrog, tokom svenoćnog bdenja u Vlahernskoj crkvi u Carigradu, piše mondo.
Crkva je bila puna naroda, a među okupljenima su bili sveti Andrej Jurodivi i njegov učenik Epifanije. Predanje kazuje da se oko četvrtog časa noći iznad vernika pojavila Presveta Bogorodica, raširenog omofora, kao da njime pokriva okupljeni narod. Bila je obučena u porfiru i okružena apostolima, svetiteljima, mučenicima i devicama.
Sveti Andrej je, prema predanju, pokazao Epifaniju Bogorodicu i upitao ga da li je vidi kako se moli za ceo svet. Epifanije je odgovorio da je vidi i da se divi tom prizoru.
Kako je praznik stigao među Srbe
Pokrov se ranije slavio kod Rusa, a u srpskoj crkvenoj tradiciji počeo je da se obeležava krajem 17. i početkom 18. veka, kada su ruske bogoslužbene knjige stizale među pravoslavne Srbe. Služba praznika verovatno je ustanovljena u Rusiji.
U srpskim mesečeslovima iz 15. i 16. veka Pokrov se ne pominje. Tako se u crkvenom kalendaru iz vremena Đurđa Crnojevića, štampanom 1494. godine, pod 1. oktobrom navode Sveti apostol Ananija i Roman Pevac, ali ne i Pokrov Presvete Bogorodice.
Praznik se ne pominje ni u grčkim bogoslužbenim knjigama, iako je misao o događaju bila poznata Grcima. U Rusiji su, međutim, od 12. veka podizani brojni hramovi posvećeni Pokrovu.
Za razliku od većine praznika posvećenih Bogorodici, Pokrov nema pretprazništvo ni poprazništvo. Grčke crkve 1. oktobra obeležavaju i praznik čudotvorne ikone Bogorodice Brzopomoćnice, koja se nalazi u manastiru Dohijaru.
Narodni običaji i verovanja za Pokrov
U narodnoj tradiciji Pokrov važi za važan ženski praznik. Presveta Bogorodica poštuje se kao zaštitnica žena, majki, porodilja i dece.
Devojke i žene su na ovaj dan odlazile u hramove i molile se za zdravlje, lak porođaj, dobrog muža i srećan dom. Prema narodnom verovanju, jutarnje umivanje izvorskom ili osveštanom vodom donosi zdravlje i lepotu tokom godine.
U mnogim krajevima poštuje se i običaj da se izbegavaju teški fizički poslovi i dan provede u miru. Veruje se da Bogorodica svojim pokrovom čuva dom od nesreće.
BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
Komentari (0)