Nakon najave novih povećanja primanja za najstarije i među onima koji se tek spremaju za penziju sve češće je pitanje - kolika će onda primanja biti.
Računica postoji, i prilično je jasna.
Prosečna penzija u Srbiji danas je oko 37.000 dinara. Sa nova dva najavljena povećanja penzija, ovaj iznos biće oko 45.000 dinara. Poslednjih godina ovi iznosi rastu. Penzioneri su dobijali i jednokratnu novčanu pomoć države, podseća Blic.
Ipak, i dalje je često pitanje, koliko će nam penzija biti za 20 ili 30 godina kada se budemo penzionisali. Ove godine stupili su na snagu novi izmenjeni uslovi za penziju. Dame sada idu još starije u penziju i njima će se granica pomerati sve do 2032. godine.
Za računanje visine penzije postoji posebna formula. Ona nije jednostavna, ali ono što je jasno jeste da je penzija veća što je veća zarada i što je više godina staža osiguranja. Praktično, bolja plata i duži staž znače i veću penziju.
Prema računici koju je za "Blic Biznis" uradio Fiskalni savet, svi koji su 40 godina radili za minimalca od prvog januara mogu računati na penziju od oko 25.125 dinara. Danas je minimalac oko 42.000 dinara, ranijih godina bio je i mnogo manji, a ove najmanje plate u Srbiji najčešće su imali i imaju trgovci, ugostitelji, radnici u proizvodnji...
Za nekoga ko je 40 godina zarađivao 50.000 dinara, penzija će biti oko 34.000 dinara. Takođe, za platu od 70.000 dinara dobila bi se penzija od oko 44.000 dinara, a za zaradu od 80.000 dinara tokom 40 godina staža, može se očekivati penzija od oko 50.000 dinara.
Visina penzija posle najavljenih povećanja
- plata minimalac (sada 42.000) - penzija 25.125
- plata 45.000 - penzija 28.265 dinara
- plata 50.000 - penzija 31.406
- plata 50.000 - penzija 34.546
- plata 60.000 - penzija 37.687
- plata 70.000 - penzija 43.968
- plata 75.000 - penzija 47.109
- plata 80.000 - penzija 50.249
- plata 85.485 - penzija 53.694
- plata 110.000 - penzija 69.093
- plata 130.000 - penzija 81.655
- plata 150.000 - penzija 94.217
- plata 170.000 - penzija 106.780
- plata 200.000 dinara - penzija 125.623
- plata 255.000 dinara - penzija 160.170
*Dužina radnog staža za sve primere je 40 godina
Kalkulator penzije
Visina penzije, praktično, je jednaka proizvodu ličnog i opšteg boda.
Da bismo došli do ličnog boda, moramo da izračunamo lični koeficijent. Do njega dolazimo kada svaku našu godišnju zaradu podelimo sa prosečnim republičkim zaradama u odgovarajućim godinama, a onda zbir dobijenih iznosa podelimo sa godinama staža.
Od 1. 1. 1970. do 2002. godine zarada se uzima u neto iznosu, a od 2003. u bruto iznosu. Kad znamo koliki nam je koeficijent, njega množimo sa godinama staža i dobijamo lični bod. Na kraju dobijeni iznos pomnožimo sa opštim bodom koji od januara 2020. godine iznosi 862 dinara.
Nova pravila za penzionisanje u 2023.
Od 2023. važe nova pravila za penzionisanje žena što znači da svaki zahtev koji dame podnesu ovih dana, ali i svih narednih zaključno sa ovom godinom, podleže novim, rigoroznijim uslovima. S druge strane, uslovi za odlazak u redovnu penziju za muškarace ostaju isti, ali to nije slučaj i kada govorimo o prevremenom penzionisanju.
Ove godine, dame tako u starosnu penziju mogu sa 63 godine i 6 meseci života, umesto 63 godine i četiri meseca, koliko je potrebno da imaju za penzionisanje u prethodnoj godini. Potreban broj godina radnog staža ostaje isti i iznosi minimum 15 godina. Primera radi, u 2015. godini dame su mogle u penziju sa 60 godina starosti i minimum 15 godina staža.
Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju izmenjen je 2014. godine. Od tada se za žene svake godine menjaju uslovi za penziju i to po pravilu da se starosna granica pomera u rasponu od dva do šest meseci godišnje. I tako sve do 2032. godine kada će dame moći da idu u penziju sa 65 godina starosti, godinu dana i deset meseci duže nego danas.
Godine života kao uslov za osiguranike žene praktično će rasti narednih 9 godina kada će kriterijumi za žene i muškarce biti izjednačeni – 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja.
S druge strane, muškarci u starosnu penziju u narednoj godini idu po starom - sa 65 godina života i 15 godina staža upisanog u radnu knjižicu.
Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju izmenjen je 2014. godine. Od tada se za žene svake godine menjaju uslovi za penziju i to po pravilu da se starosna granica pomera u rasponu od dva do šest meseci godišnje. I tako sve do 2032. godine kada će dame moći da idu u penziju sa 65 godina starosti, godinu dana i deset meseci duže nego danas.
